De samenwerking tussen verpleegkundigen en co-assistenten verloopt niet altijd optimaal: dat vermoeden bestaat al sinds lange tijd.

Ymie Talsma is coördinator co-schappen bij het Studentenbureau UMCG. Het Studentenbureau organiseert en coördineert naast co-schappen en stages voor geneeskunde studenten ook afstudeerstages voor wo- en hbo-studenten. De matsch is gelegd. Er zijn al vier wo en hbo-studenten afgestudeerd op het thema samenwerking tussen verpleegkunden en artsen. Ze keken allemaal met een andere blik, naar een speciaal aspect van dit thema.

Co's leren van verpleegkundigen
Uit een afstudeeronderzoek van 2007 blijkt dat co-assistenten aan het begin van hun co-schap het idee hebben weinig tot niets van verpleegkundigen te kunnen leren. Maar aan het eind van hun opleiding is dat idee bijgedraaid en geven ze aan van verpleegkundigen geleerd te hebben. Talsma gebruikt deze uitkomsten nu in haar introductie van nieuwe co-assistenten. Ze wijst de jonge co's er op dat verpleegkundigen veel weten over de patiëntenpopulatie op hun afdeling en over de organisatie van de zorg. 'Haal wat er te halen is, vraag en luister naar verpleegkundigen', adviseert ze de co's.

Emotie
Patrick Veeloo is masterstudent Human Resource Management aan de RUG. Hij is de vierde afstudeerder op dit onderwerp. In zijn onderzoek focust hij zich op de invloed die de leidinggevende heeft op de samenwerking tussen co-assistenten en verpleegkundigen. Veeloo: 'Burgerschap heb ik het genoemd: Daar versta ik alles onder wat je extra doet zonder dat je er voor beloond wordt. Bijvoorbeeld na werktijd een co uitleggen hoe iets werkt op de afdeling'. En wat heeft invloed op burgerschap? Dat is vaak emotioneel bepaald, gaat Veeloo verder. 'Als je iemand aardig vindt, ben je eerder bereid om die persoon te helpen.'

Leiderschap
Wat is het effect bij transformationeel leiderschap en wat is het effect bij abusive (smadelijk) leiderschap?
Bij abusive leiderschap uit de leidinggevende zich verbaal of non-verbaal dreigend. Transformationeel leiderschap is leiderschap waarbij de ondergeschikte graag wil voldoen aan de verwachtingen van de leidinggevende.

Klimaat veranderen
Veeloo laat in zijn onderzoek zien dat verpleegkundigen hun emoties uiten bij een bepaald gedrag van de leidinggevende. Negatieve emoties uiten ze bij smadelijk leiderschap en positieve emoties bij transformationeel leiderschap. Veeloo concludeert dat leidinggevenden invloed hebben op het gedrag van verpleegkundigen naar co-assistenten. Leidinggevenden hebben de 'macht' om het leerklimaat op de afdeling te veranderen.

Veeloo voegt nog toe: 'Ondanks dat de response van de co-assistenten niet erg hoog was, is het toch aannemelijk dat de bevindingen voor alle afdelingen gelden. En ook dat leidinggevenden van co-assistenten invloed hebben op de mate van samenwerking. De literatuur ondersteunt dat ook.'

Marjo Keijer