In de communicatietrainingen van het Wenckebach Instituut oefenen cursisten met professionele acteurs. De acteurs spiegelen het gedrag van de cursist. En dat werkt. Het verhoogt het rendement van de training, zegt Reineke Kins. Kins is trainer bij het Expertisecentrum Communicatie, Leiderschap, Assessment en Samenwerking van het Wenckebach Instituut.

Levensecht leren
Kins: 'De trainingsacteur speelt zijn rol realistisch en interactief. Hij heeft geleerd verschillende soorten gedrag geloofwaardig neer te zetten en te reageren op het gedrag van de tegenspeler, de cursist. De cursist merkt wat het effect is van zijn gedrag. Daarna probeert de cursist nieuw gedrag uit en ervaart meteen wat het effect daarvan is. Het is levensecht leren, in een veilige omgeving.'

Acteur Harm Jan Doornbos van Improsa in actie met medewerkers beveiliging van het UMCG.

De acteur maakt gedrag zichtbaar en voelbaar. De acteurs zijn goede waarnemers. Ze houden de cursist een spiegel voor en geven feedback. Ze verwoorden wat het gedrag van de cursist met hen doet. Kins vertelt dat cursisten vooraf nogal eens terughoudend zijn om met een acteur te spelen. 'Achteraf is iedereen enthousiast. Uit de evaluaties blijkt dat cursisten van de rollenspelen het meeste hebben geleerd.'

In huilen uitbarsten
Marjon Houwerzijl is coördinator van de vervolgopleiding Oncologieverpleegkunde bij het Wenckebach Instituut. 'Onze studenten doen gesprekstrainingen met acteurs. De student bepaalt wat voor soort gesprek hij of zij wil oefenen. Dat kan bijvoorbeeld een informatief of een opvanggesprek zijn. De student geeft ook aan hoe ver de acteur moet gaan. Of hij boos moet worden of in huilen uit moet barsten. De student bepaalt dus zelf de casus. Meestal is dat een praktijksituatie waarover de student niet tevreden was en die hij nu met de acteur opnieuw oefent.'

Meespeel- of bemoeitheater
Kins zet acteurs ook in bij meespeeltheaters. Twee acteurs spelen bijvoorbeeld een situatie waarin de medewerker bot en kortaf tegen een patiënt of bezoeker doet. Het publiek (de cursisten) reageert daarop. Eerst met woorden, dan door mee te spelen, daarna nemen ze het spel over. Houwerzijl gebruikt een vergelijkbare werkvorm en noemt dit bemoeitheater. Daarin oefenen de studenten feedback te geven aan een collega of een arts. Twee acteurs spelen een situatie. De studenten grijpen in: 'hier ga je de fout in', 'dat zou ik anders zeggen'. De acteurs spelen de situatie opnieuw en de studenten zien dus meteen wat het effect.'

Topacteurs
Dorothé Vessies traint arts-assistenten in de competenties communicatie en samenwerking en werkt altijd met professionele acteurs. 'Zonder acteurs is een communicatietraining onmogelijk', zegt Vessies. 'De assistenten oefenen slechtnieuwsgesprekken, de donatievraag of een gesprek met een breedsprakige patiënt. Ze zitten meteen in hun rol als ze met een acteur spelen. Het zijn echte topacteurs'.

Wilt u meer weten over het werken met trainingsacteurs? Neem dan contact op met Reineke Kins, telefoon 050 3619771.

Marjo Keijer