Tien jaar geleden werden de Ziekenhuisscholen van UMC’s van de ene op de andere dag een Educatieve Voorziening. Zo bepaald door het ministerie. Leerkrachten werden consulent Onderwijs Zieke Leerling (OZL). ‘Naast het lesgeven aan patiëntjes kregen ze nieuwe taken zoals het begeleiden van scholen, leerkrachten en ouders van zieke kinderen’, vertelt Ria Bakker, hoofd Educatieve Voorziening van het UMCG. ‘Hoe, dat was de grote vraag.’

  

Zieke kinderen en jongeren hebben recht op onderwijs. Ze hebben baat bij onderwijs. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de school. Een consulent Onderwijs Zieke Leerling helpt scholen daarbij. Ze adviseert en begeleidt school en de ouders. En zo nodig neemt ze het onderwijs tijdelijk over.

Profileren en aandacht vragen
De afgelopen tien jaren stonden vooral in het teken van profilering van de Educatieve Voorziening en de consulent OZL. En aandacht vragen voor onderwijs. Met de nadruk op wat kan een zieke leerling nog wel? En met resultaat. Bakker vertelt: ‘Onze consulenten maken deel uit van multidisciplinaire overleggen bij bijvoorbeeld levertransplantatie, pulmonale hypertensie en oncologie. Steeds meer kinderen worden doorverwezen, in een steeds vroeger stadium van de ziekte. Er zijn informatiepakketten voor ouders en scholen ontwikkeld.’ Bakker is trots op haar medewerkers: ‘In de afgelopen tien jaar hebben bevlogen vakmensen de functie van consulent OZL ontwikkeld tot wat het nu is. Iemand met oog voor wat een ziek kind wél kan en welke hulpmiddelen daar bij nodig zijn.’

Wel naar school, niet naar school?
Dat een zieke leerling onderwijs krijgt is de verantwoordelijkheid van de school waar hij is ingeschreven. ‘Toch is het vaak een consulent OZL die bij de betreffende school aan de bel trekt als een leerling ziek is’, vertelt Bakker. ‘Vanuit de school wordt gezegd: laat hem eerst maar even ziek zijn. Dat kan ik me goed voorstellen, maar zo moet het niet. Kinderen met een diagnose als kanker hebben een lange weg te gaan. Een plan voor de invulling van onderwijs tijdens die lange weg is belangrijk.’ Op 16 september organiseert de Educatieve Voorziening een symposium voor leerkrachten met als titel Een zieke leerling telt mee.

Ook bezorgde ouders houden hun zieke kind gauw thuis, weet Bakker. ‘Ook begrijpelijk, maar weer niet in het voordeel van het kind. Naar school gaan of onderwijs krijgen betekent bijblijven met klasgenoten, contacten en vriendschappen, een bepaalde regelmaat. Maar bovenal doet onderwijs een beroep op wat een kind nog wel kan, waardoor hij zich nuttig voelt.’

Onderwijsbegeleidingsdienst
Wat de Educatieve Voorziening doet voor ouders en scholen van kinderen die onder behandeling zijn in het UMCG, doen de onderwijsbegeleidingsdiensten voor kinderen onder behandeling in de regio. ‘Wij hebben veel contact met de diensten in onze regio’, vertelt Bakker. ‘We wisselen ervaringen uit en informeren hen over ziekte en behandelingen. Wij zitten dichter bij het vuur dus krijgen we meer mee vanuit de medische wereld.’

Meer weten over ziek zijn en onderwijs?
Kijk dan op de website van Ziezon. Ziezon is een landelijk netwerk over ziek zijn & onderwijs waarin consulenten, diverse belangenorganisaties en experts participeren.

Loes Smit